Ustav Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, 21. februar 1974.
Pročitaj mi

Ustav je proglašen na sednici Veća naroda Savezne skupštine. Rešenja usvojena amandmanima 1967, 1968. i 1971. uneta su u novi Ustav. Prvi put je u najvišem pravnom aktu države navedeno da SFRJ ima himnu, ali nije dat njen naziv.

Uveden je konsenzus republika i pokrajina prilikom odlučivanja, uključujući i promenu ustava. Legalizovano je pravo na samoopredeljenje i otcepljenje, ali je ostalo nejasno da li su nosioci toga prava narodi ili republike. Društvena svojina proglašena je osnovnim obeležjem ekonomskog sistema. Uveden je delegatski sistem kao osnova iz koje izrastaju skupštine svih društveno-političkih i interesnih zajednica kao i organi društvenog samoupravljanja.

Budući da je amandmanima sprovedena temeljna reforma federacije, Ustav iz 1974. u pogledu utvrđivanja karaktera i sadržaja funkcija i odnosa u saveznoj državi nije doneo bitne izmene. Do promena je uglavnom došlo u organizaciji federacije. Umesto dotadašnjih pet veća Skupštinu SFRJ su sačinjavali Savezno veće i Veće republika i pokrajina. Josip Broz Tito postao je predsednik "bez ograničenja trajanja mandata". Članove SIV-a birala su oba veća Skupštine SFRJ vodeći računa o ravnopravnoj zastupljenosti republika i odgovarajućoj zastupljenosti autonomnih pokrajina.

Ustav je iscrpnije i jasnije definisao samoupravne interesne zajednice kao relativno nov oblik samoupravnog povezivanja. Ustanovljena je obaveza konstituisanja mesnih zajednica kao osnovnog oblika samoupravnog organizovanja radnih ljudi i građana na lokalnom nivou. U Ustavu je naglašena i razrađena društvena zaštita samoupravnih prava i društvene svojine i utvrđeni organi koji ostvaruju tu zaštitu unoseći u ovu oblast i neke značajne novine. Uveden je društveni pravobranilac samoupravljanja kao samostalni organ koji je pokretao postupak za zaštitu samoupravnih prava radnih ljudi i društvene svojine.

 

Spisak konstitutivnih akata

© Arhiv Jugoslavije 2008 | designed & produced by MASSVision, powered by cMASS